Οργανικότητα, Παπακωνσταντίνου Αλεξία 7555

Η οργανική αρχιτεκτονική άρχισε να υφίσταται από τα τέλη του 19ου αιώνα και μετά, oπου η αρχιτεκτονική δημιουργία είχε αρχίσει να στρέφεται σε σχήματα εμπνευσμένα ή ακόμα και αντιγραμμένα από τη φύση και να βαφτίζει αυτό το ύφος “οργανικό”, σε αντίθεση με το γεωμετρικό ύφος που προσέδιδε η χρήση γεωμετρικών μορφών και σχημάτων. Οι αρχιτέκτονες της εποχής, αναγνωρίζοντας τη σοφία της φύσης και υποταγμένοι σ’ αυτή, προσπαθούσαν να δημιουργήσουν μορφές που κατά κάποιον τρόπο να “χάνονται”, να γίνονται ένα, να συμπλέουν και να συνάδουν με το φυσικό περιβάλλον. Ο Antonio Gaudí, ο Bruce Goff, ο Frank Lloyd Wright, ο  Santiago Calatrava, ο Enric Miralles και ο Bart Prince αποτελούν κάποιους από τους αρχιτέκτονες που ασχολήθηκαν με την οργανική αρχιτεκτονική, εκφράζοντάς την βέβαια ο καθένας από αυτούς υπό το πρίσμα της υποκειμενικότητάς τους.

Ο όρος “οργανικό” δηλώνει μορφή που προσομοιάζεται με μορφές διαφόρων φυσικών οργανισμών που προέκυψαν έπειτα από χρόνια εξελικτικής πορείας και που αποτελούν μια άμεση έκφραση της λειτουργίας του εκάστοτε οργανισμού. “Οργανική” όμως, σε μια πιο ελεύθερη ερμηνεία της έννοιας, μπορεί να χαρακτηριστεί μια οποιαδήποτε μορφή η οποία είναι αποτέλεσμα σωστής δημιουργικής διαδικασίας και ανταποκρίνεται άμεσα στη λειτουργία την οποία εκφράζει. Η οργανικότητα δε μιμείται σχήματα φυσικών (οργανικών) μορφών, αλλά εμπεριέχει μηχανισμούς, οι οποίοι διέπουν τις διάφορες φυσικές διεργασίες. Συνιστά μορφή προσωπικής έκφρασης του ίδιου του αρχιτέκτονα, ενώ ταυτόχρονα είναι απόρροια της συνεχούς αναζήτησης του ανθρώπινου πνεύματος για εύρεση νέων τρόπων έκφρασης των αναμνήσεων (παρελθόν), των επιθυμιών (παρόν) και των προσδοκιών (μέλλον). Η οργανική αρχιτεκτονική τείνει να “χάνεται” μέσα στη φύση, τόσο με τη φόρμα όσο και με τα υλικά και τα χρώματα που χρησιμοποιεί. Τα όρια του κτισμένου περιβάλλοντος με το φυσικό περιβάλλον είναι ασαφή και με το πρώτο να εντάσσεται απόλυτα στο δεύτερο καθώς η μορφή των κτιρίων εμπνέεται από τον κόσμο της φύσης. Παραδείγματα κτιρίων οργανικής μορφής είναι το Sage Gateshead των Foster& partners (2004), το City Hall των Foster & Partners (2002), το Zlote Tarasy των The Jerde (2007), το Kunsthaus Graz του Peter Cook και του Colin Fourier (2003) ,κλπ.

Σήμερα, συναντούμε μια πληθώρα οργανικών κτισμάτων ανά τον κόσμο καθώς στο παιχνίδι της δημιουργίας έχει προσχωρήσει το κομπιούτερ με όλο και πιο σύγχρονα και συνεχώς εξελισσόμενα προγράμματα, εργαλεία με πάμπολλες δυνατότητες σχεδίασης, που όχι μόνο βοηθά την ανθρώπινη φαντασία να εκφράσει αυτό που πλάθει νοητά, αλλά τη σπρώχνει όλο και πιο πέρα, πολλές φορές ανεξέλεγκτα και πέρα από το μέτρο.