READINGS ON ARCHITECTURAL THEORY AND CREATION 2013-2015

_οργανικότητα_

   

Αλεξάνδρα Χατζηκομνίτσα (7473)

Ποιά είναι η καλύτερη αρχιτεκτονική;

Η γεωμετρική ή η οργανική;

Αυτή η ερώτηση μάλλον απασχολούσε τους αρχιτέκτονες εδώ και αρκετές δεκαετίες καθώς το θέμα φαίνεται να πρωτοεμφανίζεται με κινήματα όπως του Art Nouveau που άρχισαν να υιοθετούν αυτές τις πιο οργανικές μορφές και στοιχεία από τον φυτικό κόσμο για την μορφολογία και τη διακόσμηση των αρχιτεκτονημάτων τους. Το περίεργο είναι πως αυτό το κίνημα εξελίχθηκε σε μεγάλο βαθμό παράλληλα με την βιομηχανική επανάσταση και αυτά τα δύο στοιχεία μαζί οδήγησαν στη εμφάνιση του μοντερνισμού, οποίος μοιάζει να εγκαταλείπει ( τουλάχιστον στις περισσότερες περιπτώσεις )  τα καμπύλα στοιχεία και να εκφράζεται με τη γεωμετρία, αλλά με πιο σύνθετους συνδυασμούς και περίπλοκα σχήματα που έδιναν μια άλλη πολυπλοκότητα στην αρχιτεκτονική. Και είναι λογικό σε αυτή την περίοδο οπού τα πάντα έπρεπε να «εξηγούνται» και να γίνονται αντιληπτά με έναν  ορθολογικό και επιστημονικό τρόπο, μια περίοδο που χαρακτηριζόταν από την τυποποίηση και την παραγωγικότητα, να μην μπορεί να βρει πρόσφορο έδαφος, μια αρχιτεκτονική που δεν «τυποποιείται».

Ο πρώτος αρχιτέκτονας που χρησιμοποίησε τον όρο οργανική αρχιτεκτονική ( Organic architecture ) , ήταν ο Frank Lloyd Wright. Χρησιμοποίησε αυτό τον όρο με στόχο να περιγράψει μια αρχιτεκτονική που θα βρίσκεται σε αρμονία με τους χρήστες αλλά και το περιβάλλον, χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα ενσωματώνει στοιχεία καμπυλόμορφα που θα παραπέμπουν σε φυτικό διάκοσμο ( π.χ. Falling water) .

Ο στόχος της οργανικής αρχιτεκτονικής είναι να δημιουργεί το χώρο με τέτοιο τρόπο ώστε να αναπτύσσεται μαζί με το περιβάλλον του, και σε συνάρτηση με το χρόνο αφού αντικείμενο μελέτης δεν αποτελεί αποκλειστικά μια απομονωμένη χρονική στιγμή, αλλά η συνολική συνάρτηση μορφής, περιβάλλοντος και χρόνου. 

Και ανεξάρτητα με τη μορφολογία, ή τα μέσα που διαθέτει ο κάθε αρχιτέκτονας ή η κάθε περίοδος, ανεξάρτητα από την οικονομία, την τεχνολογία ή τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται, η αρχιτεκτονική πρέπει να δημιουργεί  « οργανισμούς » που το μέσα και το έξω να εξαρτώνται το ένα από το άλλο και να αποτελούν αδιάσπαστο σύνολο.

Αν για τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα μπορούμε να πούμε ότι η αρχιτεκτονική αφορούσε τις κατασκευαστικούς ακροβατισμούς - οπότε και αντίστοιχη ήταν η χροιά της έννοιας της οργανικότητας - τότε το νέο πεδίο είναι τα υπολογιστικά δίκτυα - οπότε ο όρος “οργανικό” αναπροσαρμόζεται αντίστοιχα. Δεν είναι επομένως σίγουρο αν ο όλος προβληματισμός ξεκινά από το αντίστροφο άκρο, την εκ των προτέρων δεδομένη πρόθεση των αρχιτεκτόνων η οποία δευτερευόντως αντανακλάται στον τρόπο που προσεγγίζονται τα πεδία επιρροής.