ΠΑΡΑΣΙΤΟ, Αλεξάνδρα Κτενίδου 7178

Η αρχιτεκτονική δανείζεται από τη βιολογία τον όρο παράσιτο για να περιγράψει συγκεκριμένες δομές. Στη βιολογία, ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν οργανισμό ο οποίος για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του αναπτύσσεται εις βάρος του οργανισμού «ξενιστή» ή παράλληλα με αυτόν, αν επέλθει μια κατάσταση ισορροπίας, οπότε αναφερόμαστε σε συμβίωση παρασίτου και «ξενιστή»-υποδοχέα, σε κάθε όμως περίπτωση το παράσιτο χαρακτηρίζεται από προσαρμοστικότητα που του επιτρέπει να μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες. Χαρακτηριστικό του επίσης είναι η ικανότητα να εξαπλώνεται.

Στην αρχιτεκτονική, αναφερόμενοι στην έννοια του παράσιτου, εννοούμε ένα αντικείμενο/οργανισμό το οποίο είναι μη-αυτόνομο και οδηγεί σε μετασχηματισμό του αποδέκτη του, χωρίς όμως να αλλοιώνει εξ ολοκλήρου τις προϋπάρχουσες δομές. Η αντιστοίχιση όμως αυτή μπορεί να πάρει διαφορετικές ερμηνείες και να αποδοθεί σε κατασκευές και παρεμβάσεις με πολύ διαφορετικό χαρακτήρα.

Από τη μία, παράσιτα χαρακτηρίζονται κατασκευές οι οποίες προστίθενται σε ήδη υπάρχουσες δομές και διαθέτουν μορφολογικά χαρακτηριστικά που έρχονται σε εμφανή αντίθεση με αυτές – συνήθως διαφοροποιείται το υλικό ή/και η γεωμετρία. Αυτές μπορεί να είναι μόνιμες ή εφήμερες - προϋπόθεση να μην «στιγματίζουν» το υπάρχον κέλυφος μετά από αφαίρεσή τους. Τέτοια παραδείγματα συναντάμε σε κτίρια, κελύφη ή χώρους με ορισμένη αισθητική ή ιστορική αξία, όπου απαιτείται κάποια προσθήκη, συνήθως με σκοπό να φιλοξενήσει κάποια νέα λειτουργία, και η διάκριση μεταξύ προϋπάρχουσας και νέας κατασκευής είναι κύριο ζητούμενο.

                                                         Hild und K Architects, Bonnin House

                                                   Manuel Herz , Legal/Illegal

                                                           FNP Architects, S(ch)austall

Εναλλακτικά, η ύπαρξη μιας κατασκευής που χαρακτηρίζεται αρχιτεκτονικό παράσιτο μπορεί να μην περιορίζεται στην οπτική της ποιότητα αλλά να αποτελεί και μια συγκεκριμένη σχεδιαστική στρατηγική που σκοπό έχει τον επαναπροσδιορισμό της προϋπάρχουσας δομής, συνήθως του τόπου του ίδου, της χωρικής του ταυτότητας, διατηρώντας τον ενώ ταυτόχρονα τον μεταλλάσσει. Τέτοιου είδους παρεμβάσεις πραγματοποιούνται σε γειτονιές υποβαθμισμένες, πρώην βιομηχανικές περιοχές, κ.ά. Στις περιπτώσεις αυτές ανιχνεύουμε την ικανότητα του παράσιτου να μεταβάλλεται και να προσαρμόζεται, ώστε τελικά να επιτευχθεί η μετάλλαξη της περιοχής-υποδοχέα. 

                                                           Lebbeus Woods, "FreeSpaces"

                                                               Lebbeus Woods, "scabs"