Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2013


Υλικότητα_Λαλαούνη Αγγελική_7187                                                                                                                        

      Ο όρος υλικότητα αναφέρεται στο ρόλο και στη λειτουργία των υλικών στην αρχιτεκτονική δημιουργία. Η Υλικότητα συνδέεται με τη μορφή μιας κατασκευής. Οι αντιλήψεις σχετικά με τη σχέση μορφής-υλικότητας μεταβάλλονται και προσαρμόζονται όχι μόνο σε σχέση με το εκάστοτε αρχιτεκτονικό κίνημα κάθε περιόδου, αλλά και σε σχέση με τα χαρακτηριστικά της εποχής και τους στόχους του αρχιτέκτονα.
      Από την αρχιτεκτονική της αρχαίας Ελλάδας μέχρι και την αναγέννηση, οι αρχιτέκτονες έδιναν έμφαση κυρίως στη δημιουργία των μορφών, αδιαφορώντας για την μελέτη των ιδιοτήτων των υλικών.  Πιο συγκεκριμένα, οι μορφές απλά λαξεύονταν στο υλικό και δεν υπήρχε ενδιαφέρον για ουσιαστική εμβάθυνση στα χαρακτηριστικά της υλικότητας.
      Η διάκριση αυτή μορφής-υλικότητας είναι εμφανής και κατά τη διάρκεια του μοντέρνου κινήματος. Το κτίριο συντίθεται από την κάτοψη, την όψη και από το στατικό σκελετό. Η χρήση του οπλισμένου σκυροδέματος επέτρεψε το  διαχωρισμό των φερόντων στοιχείων και των στοιχείων πλήρωσης του στατικού φορέα, δίνοντας έμφαση περισσότερο στη στατική επάρκεια των κτιρίων παρά στην υλικότητα. Συνεπώς παρατηρούμε μια αποσπασματική συνθετική λογική.
      Στη μεταμοντέρνα αρχιτεκτονική, καθιερώθηκε η μαζική παραγωγή πανομοιότυπων, καθώς και προκατασκευασμένων στοιχείων από τα κυρίαρχα υλικά της εποχής (μέταλλο, γυαλί, μπετόν). Επιπροσθέτα, το αρχιτεκτονικού δημιούργημα την περίοδο αυτή εμπλουτίστηκε με νέες ιδέες και νοήματα, με αποτέλεσμα να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος των υλικών. Τα υλικά γίνονται εκφραστικά μέσα. Οι χαρακτηριστικές τους ιδιότητες: η υφή, η θερμοκρασία, η υγρασία, η διαφάνεια, η ημιδιαφάνεια, η αδιαφάνεια, οι πτυχώσεις κ.α., συμβάλουν στη δημιουργία ατμόσφαιρας στο χώρο, που με τη βοήθεια του φωτός προδίδεται και μια αίσθηση χωρικής μεταβλητότητας,  μέσω της οποίας φορτίζονται συναισθηματικά οι χρήστες.
     Η ανατροπή της αποσπασματικής λογικής του μοντέρνου κινήματος επιτεύχθηκε με τη διαμόρφωση διπλών αυτοφερόμενων προσόψεων που ενσωματώνονται στο φέροντα οργανισμό του κτιρίου. Το δεύτερο αυτό κέλυφος προστατεύει το κτίριο από το περιβάλλον, το κλίμα και το θόρυβο. Πιο συγκεκριμένα, παίζει σημαντικό ρόλο στην ηλιοπροστασία και στον αερισμό και γενικότερα συμβάλει στη διαχείριση της ενέργειας στο πλαίσιο του βιοκλιματικού σχεδιασμού.
     Στις σύγχρονες τάσεις, η λογική του διπλού κελύφους εξελίσσεται σε τέτοιο βαθμό, ώστε η μορφή και η υλικότητα να ταυτιστούν, και το κτίριο να αντιμετωπιστεί ως «ζωντανός οργανισμός». Η διαδικασία αυτής της μορφογένεσης πραγματοποιείται με τη βοήθεια των «έξυπνων υλικών», τα οποία είναι στην ουσία τεχνητά υλικά  με σχεδιασμένες φυσικές ιδιότητες. Η κίνηση, η ροϊκότητα, η οργανικότητα, η δυνατότητα μεταβολής της υφής, του χρώματος και του σχήματός τους γίνονται τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά τους, που τους επιτρέπουν να προσαρμόζονται ακαριαία στις μεταβολές του  περιβάλλοντος. Ο τρόπος αντίδρασής τους, σε σχέση τις εξωτερικές συνθήκες, μπορεί να παρομοιαστεί με αυτόν των έμβιων όντων.                                                                                                                                                                                                                         

Aegis Hyposurface,1999, deCOI architects_
μεταλλική επιφάνια που παραμορφώνεται δεχόμενη ερεθίσματα
από το περιβάλλον_ φώς, ήχος, κίνηση

     Η συμβολή των σχεδιαστικών προγραμμάτων και η χρήση αλγορίθμων, παραμέτρων και μεταβλητών είναι αναγκαία για τον σχεδιασμό και τον καθορισμό των ιδιοτήτων των «έξυπνων υλικών». Συνήθως ενδείκνυται η χρήση ομογενών υλικών, διότι ένα σύνθετο και ετερογενές υλικό εκφράζει μια σύνθετη υλικότητα που δυσχεραίνει τη διαδικασία του σχεδιασμού.
     Με βάση αυτή τη συνοπτική περιγραφή της εξελικτικής διαδικασίας των υλικών, συμπεραίνουμε ότι με την πάροδο του χρόνου η υλικότητα εμπλουτίζεται με καινούργια νοήματα, καθώς και ότι το δίπολο μορφής-υλικότητας συγχωνεύεται. Παράλληλα, η επινόηση νέων καινοτόμων υλικών και η περαιτέρω εξέλιξη των σχεδιαστικών προγραμμάτων, καθιερώνουν τη νέα διάσταση και σημασία της υλικότητας στην αρχιτεκτονική δημιουργία.                                                                                                                                                                                     
E-motive House, ONL, 2002_ programmable structure changes shape in real time


                   Βιβλιογραφία-πηγές:

  • Michelle Addington, Daniel Schodek, Smart materials and technologies, Architectural Press, 2005

Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)